خريده بود [ 1 ] . متوكل كاخهايى بنا كرد كه اموالى هنگفت هزينه آنها نمود ، از جمله : شاه ، و عروس [ 2 ] و شبداز [ 3 ] و بديع و غريب ، و برج كه يك ميليون و هفتصد هزار دينار هزينه آن ساخت . و فرود آمدن ستارگان در شب پنجشنبه غره جمادى الآخرة سال 241 بود و پيوسته از اول شب تا طلوع فجر ستاره فرومىافتاد ، و در سال 242 در قومس و نيشابور و توابع آن زلزله ها روى داد كه در قومس خلقى بسيار بمردند و روز شنبه يازده شب مانده از شعبان ( زمين ) لرزه اى بانها رسيد كه در اثر آن دويست هزار نفر مردند و پس از آن شهرهايى در خراسان به زمين فرورفت و در همين ماه مردم فارس را شعاعى رسيد كه از ناحيه قلزم برآمد ، و ابر بىآبى كه راه نفس بر مردم گرفت و مردم و چارپايان تلف شدند و درختان بسوخت و مردم مصر به زمين لرزه اى همه جايى گرفتار شدند كه ستونهاى مسجد بلرزيد و خانه ها و مسجدها ويران گشت و آن در ذى الحجة همان سال روى داد . متوكل تصميم گرفت كه رهسپار دمشق گردد چه گرممزاج بود و سردى هواى آن را براى وى توصيف كردند ، پس به محمد بن احمد بن مدبر نوشت و دستورش داد كه قصرها بسازد و خانه ها آماده سازد و نوشت تا راه را اصلاح كنند و منازل و مراحل را براى پذيرايى آماده سازند و آنگاه روز دوشنبه ده روز مانده از ذى القعده سال 243 از سامره رهسپار شد و روز چهارشنبه هشت روز مانده از صفر سال 244 در دمشق فرود آمد و در آن كاخها منزل كرد و سى و هشت روز اقامت گزيد و از بعضى غلامان ترك چيزى شنيد كه آن را خوش نداشت ، پس از دمشق رهسپار عراق شد و در ( دوران ) حكومت خود غير از اين سفر مسافرتى نكرد مگر براى شكار و گردش ، و در اين سفر خود هم رأيى نداد و به كار احدى

--> [ 1 ] ر . ك . التنبيه و الاشراف ص 160 - 166 . [ 2 ] مراصد : متوكل 50 ميليون درهم صرف بناى آن كرد . [ 3 ] مراصد : شبديز هم گفته مىشود .